Ana Sayfa

Bosnakça, Sırpça ve Hırvatçada ismin sözlükteki temel şeklidir. Cümlede genellikle özne (işi yapan) olarak kullanılır. “Kim?” (ko?) ve “Ne?” (šta?) sorularına cevap verir.

Nominativ soruları
Ko? = Kim?
Šta? = Ne?
Örnekler
Čovjek radi. → Adam çalışıyor.
Žena čita. → Kadın okuyor.
Dijete spava. → Çocuk uyuyor.
Knjiga je nova. → Kitap yeni.

Bu cümlelerde čovjek, žena, dijete, knjiga kelimeleri nominativdedir.

Aitliği, ayrılmayı, parça durumunu bildirir. Edatla ve edatsız kullanılır.

Soruları: Koga (kimi) / Čega (neyi)

Edatları: od, do, iz, sa, ispred, iza, za, nakon, oko, blizu, kod, kraj, pored, bez, osim…

İsim ekleri:

  • Muški Rod: tekil -a, çoğul -a (uzun a)
  • Ženski Rod: tekil -e, çoğul -a (uzun a)
  • Srednji Rod: tekil -a, çoğul -a (uzun a)

Sıfat ekleri: Muški/Srednji -og, Ženski -e (tekil); hepsi -ih (çoğul)
Örnekler:
– Ovo je sin našeg prijatelja. – Bu bizim arkadaşımızın oğlu.
– Popio sam čašu vode. – Bir bardak su içtim.
– On se plaši tvojih riječi. – O senin sözlerinden korkuyor.
– Pismo je došlo iz Bosne. – Mektup Bosna’dan geldi.
– Radim svaki dan osim srijede. – Çarşamba dışında her gün çalışıyorum.

Dativ, bir niyeti veya yönelmeyi ifade eder.

Soruları: Kome (kime) / Čemu (neye)

Edatları: prema, ka/k, uprkos (edatsız da kullanılabilir)

İsim ekleri:

  • Muški Rod: tekil -u, çoğul -ima
  • Ženski Rod: tekil -i, çoğul -ama
  • Srednji Rod: tekil -u, çoğul -ima

Sıfat ekleri: Muški/Srednji -om, Ženski -oj (tekil); hepsi -im (çoğul)
Örnekler:
– Poštar mi je dao pismo. – Postacı bana mektup verdi.
– Idem prema kući. – Eve doğru gidiyorum.
– Zadaću sam poslao učiteljici. – Ödevi öğretmene gönderdim.
– Kome je pričao? – Kime konuştu?
– Čemu se radovao? – Neden sevinç duydu?

Akuzativ, eylemin üstünde gerçekleştiği nesneyi bildirir. Edatla ve edatsız kullanılır.

Soruları: Koga (kimi) / Šta (ne) / Kuda (nereye)

Edatları: kroz, niz, uz, na, o, po, u, mimo, među, nad, pod, pred, za

İsim ekleri:

  • Muški Rod (canlı): tekil -a, çoğul -e
  • Muški Rod (cansız): ek yok (tekil), -e (çoğul)
  • Ženski Rod: tekil -u, çoğul -e
  • Srednji Rod: ek yok

Sıfat ekleri: Muški canlı -og, Ženski -u, çoğul -e
Örnekler:
– Mi pjevamo pjesmu. – Şarkı söylüyoruz.
– Zvao sam Edina i Amara. – Edin ve Amar’ı çağırdım.
– Išao je u grad. – Şehre gitti.
– Hodao sam kroz šumu. – Ormandan yürüdüm.
– Vodio sam svoje dijete. – Çocuğumu götürdüm.

Vokativ = seslenme hâlidir.
Erkek isimleri çoğu zaman değişir: Ivan → Ivane, profesor → profesore, prijatelj → prijatelju.


Kadın isimlerinde sık görülen değişim -a → -o: sestra → sestro, žena → ženo.
Nötr isimler genellikle değişmez.


En önemli düzensiz örneklerden biri Bog → Bože’dir.

Günlük Bosnakçada, özellikle kişi adlarında, vokativ yerine nominativ kullanılması oldukça yaygındır.

İnstrumental, bir eylemin kiminle veya ne ile yapıldığını ifade eder.
Soruları: S kim (kiminle) / S čim (ne ile)
Edatı: sa / s (ile)

İsim ekleri:

  • Muški Rod: tekil -om/-em, çoğul -ima
  • Ženski Rod: tekil -om/-em, çoğul -ama
  • Srednji Rod: tekil -om/-em, çoğul -ima

NOT: -om yerine -em, j/lj/nj/č/ć/ž/š/đ/c harflerinden sonra kullanılır.
NOT: Edat “sa” → isim s/z/ž/š ile başlıyorsa; diğerlerinde “s” kullanılır.
Örnekler:
– Ja idem u park sa Autom. – Arabayla parka gidiyorum.
– On priča sa majkom. – Annesiyle konuşuyor.
– Moj brat je došao sa njom. – Kardeşim onunla geldi.
– Prošle godine sam išao u Bosnu sa mojim bratom. – Geçen yıl kardeşimle Bosna’ya gittim.
– Došao sam sa tim autobusom. – O otobüsle geldim.

Lokativ, genellikle yer bildiren edatlarla kullanılır.
Soruları: O kome (kimin hakkında) / O čemu (neyin hakkında) / Gdje (nerede)
Edatları: u, na, po, o

İsim ekleri:

  • Muški Rod: tekil -u, çoğul -ima
  • Ženski Rod: tekil -i, çoğul -ama
  • Srednji Rod: tekil -u, çoğul -ima

Sıfat ekleri: Muški/Srednji -om, Ženski -oj (tekil); hepsi -im (çoğul)
Örnekler:
– Knjiga je na stolu. – Kitap masanın üstünde.
– Bili smo u Sarajevu. – Saraybosna’daydık.
– Razmišljam o odmoru. – Tatil hakkında düşünüyorum.
– Hodali smo po gradu. – Şehirde yürüdük.
– Sjedio sam na ovom mjestu. – Bu yerde oturuyordum.

+387 62 345 277 / +90 544 220 3109

ugur_ucan@windowslive.com